Normal Gebelik Takibi

    Normal Gebelik Takibi

    Gebelik takibi, gebeliğin belirlenmesinden doğuma kadar geçen 40 haftalık (Son adet tarihinden itibaren) süreçte anne adayının düzenli ve periyodik kontrollerini yapmak, anne ve bebeğin durumunu değerlendirmek, anne-babayı bilgilendirmek, anne ve bebekle ilgili olası sorunları önlemek veya tespit etmek amacıyla yapılan muayenelerdir. Bu muayenelerin gebelik oluşmadan önce çiftlerin gebelik planladığı anda başlaması daha doğrudur çünkü bu durumda gebelikten önce annede gebelikle ilgili veya başka konuda bir problem varlığı araştırılmakta, gebeliğe hazırlık için vitamin ve gerekirse başka ilaçlar verilmekte, aile gebelik hakkında bilgilendirilmekte, böylece annenin gebeliğe en sağlıklı şekilde başlaması sağlanmaktadır.

    Gebelik oluşmadan önce henüz planlama aşamasında doktora başvurduğunuzda anne adayına çeşitli tahliller yapılmakta ve bunların sonuçlarına göre gebelik açısından oluşabilecek riskler önlenmeye çalışılmaktadır. Örneğin anne adayında kansızlık varsa gebelikten önce düzeltilmektedir. Kızamıkçık ve benzeri enfeksiyon hastalıklarını geçirip geçirmediği araştırılmaktadır. Eğer anne adayı kızamıkçık geçirmemişse gebelik sırasında geçirmemesi için çok dikkatli olması gerekir çünkü gebelikte kızamıkçık enfeksiyonu geçirmek sorunlara neden olabilmektedir. Anne adayı aşırı kilolu ise gebelik öncesi kilo vermesi önerilmektedir. Anne adayında diabet söz konusu ise gebelik öncesi kan şekeri düzenlenmelidir. Anne adayına ilaç, sigara ve alkol kullanımı konusunda bilgi verilmelidir.

    Gebe kalmayı planlayan bir kadının mutlaka gebelikten en az 1 ay önce 0.4 mg/gün NTD (nöral tüp defekti) proflaksisi için önerilen proflaktik dozda folik asit vitamine başlanmakta ve gebeliğin ilk 3 ayı boyunca devam etmesi gerektiği önerilmektedir. Yapılan çalışmalarda, folik asit desteğinin nöral tüp defekti riskini anlamlı bir şekilde azalttığı görülmüştür.

    Gebelik takibi gebeliğin ilk 3 ayı içinde (tercihen gebelik testi pozitifliğini takriben hemen) başlamalı, başlangıçta aylık kontroller yapılırken son 3 ayda gebenin durumuna göre sıklaştırılmalıdır. Risk faktörü bulunmayan sağlıklı gebeliklerde takip, 28. haftaya kadar 4 hafta aralıklarla, 28-36 hafta arası 2 hafta aralıklarla, 36. haftadan sonra ise haftada 1 defa olmalıdır. Eğer herhangi bir risk faktörü varsa daha sık aralıklarla takip yapılmalıdır. Bu kontrollerde olabilecek sağlık sorunları erkenden belirlenebilmekte, gerekli önlemler zamanında alınabilmekte, doğumun doğru zamanda ve en iyi koşullarda yapılması sağlanmaktadır.

    Takipler sırasında düzenli olarak anne adayının kilo alımı takip edilmelidir. Yapılan çalışmalarda, gebelikte alınan kilo ile bebeğin kilosunun korele olduğu görülecektir. Özellikle beslenme düzeni ile ilgili anne adayı detaylı olarak bilgilendirilmeli, gerekirse diyetisyenden destek alınmalıdır.

    Gebeliğin son aylarında ise doğum şekli ile ilgili anne adayı bilgilendirilmelidir. Hem normal vajinal doğum, hem de sezaryenin avantaj ve dezavantajları anne adayı ile detaylı bir şekilde tartışılmalı, anneyi ve bebeği riske atmayacak en uygun doğum şekli belirlenmelidir.

    İlk gebelikte kadının anneliğe uyum sağlayabilmesi için yardıma gereksinimi vardır. Bu nedenlerle ilk gebeliklerde doğum öncesi bakım özellikli ve önemlidir. Her kontrolde ağırlık ölçümü, kan basıncı ölçümü, karın muayenesi ve ultrasonografi ile bebeğin büyümesinin takibi ve varsa gebenin mevcut şikâyetleri değerlendirilmektedir. Gebelik öncesi dönemde yapılmamışsa ilk muayenede tam kan tablosu, rutin biyokimya ölçümleri, açlık kan şekeri, hepatit markerları, kan grubu tayini, vitamin B12 düzeyi ve idrar kültürü yapılmalıdır. Dönem dönem tam kan sayımı görülmekte, gebe kadın vajinal ve idrar yolu enfeksiyonu açısından düzenli aralıklarla sorgulanmakta ve gerekirse kültür testleri ile enfeksiyon ekarte edilmeye çalışılmaktadır.

    Her gebe kadının gebelik süresince bir sağlık elemanı veya kurumu tarafından izlenmesi gerekmektedir. Annenin gebelikte sağlıklı olması, sağlıklı bebek doğurması doğum öncesi bakımla sağlanmakta ve gebelik takibi gebeliğin başından sonuna kadar önem arz etmektedir.